De voorgschiedenis – Before her-story

Ik ging rechtop zitten. Tranen gleden als parels over mijn wangen; ze vielen als regendruppels op de grond. Ik wist niet dat ik de voorbije tijdloze periode had geweend. De visioenen en levendige kleuren prikkelde nog in mijn vochtige ogen. Ik werd me bewust van de rechte verticale lijnen die zich begonnen te vormen doorheen mijn ruggenkolom. Wervel per wervel bouwde ik aan een brug naar de hemel, als een gotische kathedraal die oprijst uit de diepte. Mijn longen openden zich als vleugels en een zuivere wind gierde door mijn neusgaten naar binnen. De primitieve beweging van de ademhaling voelde plots aan als sprankelnieuw, herboren tijdens deze wonderlijke nacht. Deze nieuwe adem reikte dieper, doorheen de aarde en vloeide uit over de oppervlakte. De golven van lucht resoneerden met de trillingen in mijn buik. Ik genoot van de natuurlijke patronen van eb en vloed, in en uit, die mijn lichaam zachtjes boetseerden. Ik was klaar. Plots ervoer ik een nieuwe aanwezigheid en erkende dat ik niet langer enkel mezelf was. Ze was mijn cirkel binnengetreden, Maria Magdalena.
 

(NL)

Ik kende Maria Magdalena niet zo goed, toch niet persoonlijk. Als theoloog had ik wel eens over haar gehoord. Toch kwam ze niet ter sprake tijdens de lessen dogmatiek of kerkgeschiedenis maar in een keuzevak over christelijke kunst, gegeven door een kunsthistorica. Sinds enkele jaren weid ik ook een les aan haar in mijn cursus middeleeuwse kunstgeschiedenis. Toch heeft mijn theologische pen tot op heden nog niet stilgestaan bij deze wonderbaarlijke vrouw en haar lichamelijkheid.  

Ik ontmoette haar heel onverwacht en op een ongewone plaats: niet in mijn hoofd maar in mijn lichaam. Tijdens een nachtelijke ritualistische meditatie werd ik een aanwezigheid in mijn lichaam gewaar die me onmiddellijk deed denken aan Maria Magdalena. Misschien is denken niet het juiste werkwoord want het gehele proces werd niet geleid door het intellect. Er trad een erkenning op van een gewaarwording die ik spontaan associeerde met de aanwezigheid van Maria Magdalena. Hoe mijn lichaam in staat was om tijdens deze bovennatuurlijke ervaring tot dit inzicht te komen, en vervolgens lessen te trekken uit deze intieme kennismaking, wel nu, dat is de vraag die me aanzette om dit kunstproject te starten. 

Dans, het kunstmedium van het lichaam par excellence, moet voortdurend terugkeren naar deze vraag: “Hoe doet ons lichaam (bewegings)kennis op en hoe geeft het vervolgens deze kennis door van leraar op leerling en van generatie op generatie?” Mijn persoonlijke vraag spitst zich toe op hoe lichaamskennis zich verhoudt tot de spirituele ervaring en de religieuze beeldtaal. Hoe zet de christelijke traditie zich voort doorheen het “Lichaam van Christus” – letterlijk, doorheen de lichamen van gelovigen, heiligen en Christus zelf? Welke schat van waarheden ligt begraven onder onze huid, in onze spieren, in de structuren van onze beenderen? 

De toegang tot deze verborgen schatten is vaak gesloten, in het bijzonder voor ons, kinderen van de Verlichting en erfgenamen van het monopolie van het verstand. Zelfs als danser-theoloog was het voor mij haast onmogelijk om vanuit mijn hoofd terug in mijn lichaam te zakken en te voelen wat er onderhuids beweegt. Deze onzichtbare dans binnen mezelf lijkt wel een schaakspel met mijn eigen verstand dat steeds de bovenhand wil nemen. Ik moet leren luisteren, luisteren naar de stem van mijn eigen lichaam dat soms een andere taal spreekt. In stilte gewaarworden wat er leeft in mij – dat is mijn danspraktijk waar vaak geen enkele beweging aan te pas komt. Als ontdekkingsreiziger ga ik op verkenning in een onbekende wereld die ieder van ons betreden kan in de sacrale ruimte van het eigen lichaam. 

Ik ervaar de figuur van Maria Magdalena als een toegangspoort die ons tot bij de grond brengt, tot bij de materialiteit van ons eigen lichaam. Ze is een archetypische vrouwelijke figuur die zowel om vergeving smeekt als het geloof als eerste uitdraagt. Ze verkent de hoogtes en laagtes van het menselijk bestaan. Mijn intuïtie vertelt me dat deze vrouw een leermeester is in de kunst van de lichamelijkheid, een heilige die het menszijn volledig heeft ontrafeld. Deze kennis is haar boodschap, haar verkondiging. 

Mijn dansproject is een zoektocht naar de vergeten kennis van de vrouwelijke heilige, Maria Magdalena. Wat kan mijn lichaam van het hare leren? Hoe kom ik tot deze kennis en hoe kan dans me hierin ondersteunen? Dit zijn vragen die op de voorgrond treden tijdens mijn zomerproject. 

(EN)

I didn’t know Mary Magdalene very well, at least not personally. As a theologian, I had heard about her. Yet she was not the object of discussion in dogmatics or church history classes, but in an elective course on Christian art given by an art historian. For several years now, I have also been teaching about her in my Medieval Art History course. Yet my theological pen has not yet dwelt on this wonderful woman and her embodiment.

I met her quite unexpectedly and in an unusual place: not in my head but in my body. During a nightly ritualistic meditation, I became aware of a presence in my body that immediately reminded me of Mary Magdalene. Perhaps thinking is not the right word to use because the whole process was not guided by the intellect. There was an acknowledgment of a sensation that I spontaneously associated with the presence of Mary Magdalene. How my body was able to come to this insight during this supernatural experience, and then learn lessons from this intimate acquaintance, well, that is the question that prompted me to start this art project.

Dance, the art medium of the body par excellence, must constantly return to this question: “How does our body acquire (movement) knowledge and how does it then pass this knowledge on from teacher to student and from generation to generation?” My personal question focuses on how body knowledge relates to spiritual experience and religious imagery. How does the Christian tradition continue through the “Body of Christ”—literally, through the bodies of believers, saints, and Christ Himself? Which treasures are buried under our skin, in our muscles, in the structures of our bones?

Access to these hidden treasures is often closed, especially to us, children of the Enlightenment and heirs of the monopoly of the mind. Even as a dancer-theologian, it was almost impossible for me to sink back into my body (leaving the mind) and feel what moves beneath the skin. This invisible dance within myself is like a game of chess with my own mind that always wants to take the upper hand. I have to learn to listen, to listen to the voice of my own body that sometimes speaks another language. Silently sensing what lives in me – that is my dance practice that often doesn’t involve any movement. As an explorer I explore an unknown world that each of us can enter in the sacred space of our own bodies.

I experience the figure of Mary Magdalene as a gateway that brings us to the ground, to the materiality of our own body. She is an archetypal female figure who both begs for forgiveness and propagates the faith. She explores the highs and lows of human existence. My intuition tells me that this woman is a teacher in the art of embodiment, a saint who has unraveled humanity. This wisdom is her message, her proclamation.

My dance project is a search for the forgotten wisdom of the female saint, Mary Magdalene. What can my body learn from hers? How do I arrive at this knowledge and how can dance support me in this? These are questions that come to the fore during my summer project.

I sat up straight. Tears streamed down my cheeks like pearls; they fell like raindrops on the floor. I did not know that I had wept the past timeless period. The visions and vivid colors still tickled my moist eyes. I became aware of the straight vertical lines beginning to form through my spine. Vertebrae by vertebra I built a bridge to heaven, like a gothic cathedral rising from the depths. My lungs opened like wings and a pure wind howled through my nostrils. The primitive movement of breathing suddenly felt like brand new, reborn during this wondrous night. This new breath reached deeper, through the earth and flowed out over the surface. The waves of air resonated with the vibrations in my stomach. I enjoyed the natural patterns of ebb and flow, in and out, gently sculpting my body. I was done. Suddenly I experienced a new presence and recognized that I was no longer just me. She had entered my circle, Mary Magdalene.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s